12 druiven eten op Oudejaarsavond
De Spaanse traditie van 12 druiven op Oudejaarsavond
Een smakelijke traditie vol geluk Stel je voor: het is bijna middernacht op 31 december. In heel Spanje zitten families en vrienden klaar met een glas cava en precies twaalf druiven. Op televisie verschijnt de beroemde klok van de Puerta del Sol in Madrid. Iedereen wacht gespannen op de eerste klokslag. En dan begint het: twaalf klokslagen, twaalf druiven en vooral veel gelach!
In Spanje is het eten van twaalf druiven op oudejaarsavond een van de bekendste tradities. Het ritueel heet Las doce uvas de la suerte, oftewel de twaalf geluksdruiven. Iedere druif staat symbool voor een maand van het nieuwe jaar en zou geluk en voorspoed brengen. Maar waar komt deze bijzondere Spaanse traditie eigenlijk vandaan? En hoe lukt het om twaalf druiven tijdens twaalf klokslagen op te eten?
De geschiedenis van de 12 druiven
De oorsprong van deze traditie gaat terug tot de negentiende eeuw, maar over het precieze ontstaan bestaan verschillende verhalen. Een bekende verklaring brengt ons naar Madrid, rond 1880. In die tijd was het onder de welgestelde bevolking gebruikelijk om oudejaarsavond te vieren met champagne en druiven, geïnspireerd door Franse gewoonten. Volgens het verhaal besloten inwoners van Madrid deze luxe gewoonte op een ludieke manier na te doen. Ze verzamelden zich bij de beroemde klok op de Puerta del Sol en aten druiven tijdens de klokslagen van middernacht. Wat ooit mogelijk begon als een speelse reactie op de gebruiken van de hogere klassen, groeide uit tot een feestelijk ritueel. Historische kranten laten in ieder geval zien dat het eten van geluksdruiven aan het einde van de negentiende eeuw al bekend was in Madrid.
Alicante en de 12 druiven van geluk
In 1909 kreeg de traditie een commercieel tintje. Volgens een andere bekende verklaring hadden druiventelers in Alicante dat jaar een bijzonder grote oogst. Om de verkoop te stimuleren, werden druiven aangeboden als uvas de la suerte: geluksdruiven voor het nieuwe jaar. De witte Aledo-druiven uit de streek rond Alicante werden daarmee verbonden aan een traditie die steeds populairder werd. De actie van de druiventelers heeft waarschijnlijk geholpen om het gebruik verder te verspreiden. Het eten van twaalf druiven bestond echter al vóór 1909. Vandaag de dag kunnen we ons een Spaanse jaarwisseling bijna niet meer voorstellen zonder deze bijzondere traditie.
Hoe werkt het eten van de 12 druiven precies?
Op oudejaarsavond liggen in veel Spaanse huishoudens en restaurants twaalf druiven per persoon klaar. Wanneer de klok om middernacht twaalf keer slaat, probeer je bij iedere klokslag één druif te eten. Lukt het om alle twaalf druiven op tijd op te eten? Dan brengt dat volgens het volksgeloof geluk en voorspoed voor alle maanden van het nieuwe jaar. Maar let op: je begint pas bij de eerste echte klokslag om middernacht! Vlak daarvoor klinken eerst de cuartos, de voorbereidende klokslagen. Die horen nog niet bij het druivenritueel. Bij de beroemde klok van de Puerta del Sol volgen de twaalf echte klokslagen met ongeveer drie seconden ertussen. Je hebt dus iets meer tijd dan vaak wordt gedacht. Toch blijft het behoorlijk lastig om alle twaalf druiven op tijd op te eten. En juist dat levert ieder jaar weer hilarische momenten op!
Onze tip: kies kleine, pitloze druiven. In Spaanse supermarkten vind je rond de jaarwisseling regelmatig speciale verpakkingen met twaalf druiven. Let bij jonge kinderen goed op verstikkingsgevaar: geef veilig gesneden druiven en maak er geen snelheidswedstrijd van.
Rode onderbroek voor extra geluk
Naast de twaalf druiven bestaat er in Spanje nóg een bijzondere traditie rond Oud en Nieuw: het dragen van rood ondergoed. Volgens het Spaanse volksgeloof brengt rood ondergoed liefde, geluk en passie in het nieuwe jaar. Daarom liggen de winkels eind december vol met rode lingerie en boxershorts, vaak zelfs feestelijk verpakt als geluksbrenger. En er hoort nog een grappig verhaal bij: volgens sommige tradities werkt het rode ondergoed alleen wanneer je het cadeau hebt gekregen! Of dat écht helpt, laten we graag in het midden. Maar een gezellige Spaanse traditie is het zeker.
Oudejaarstradities wereldwijd
Spanje is natuurlijk niet het enige land waar eten en geluk een bijzondere rol spelen tijdens de jaarwisseling. In Griekenland wordt bijvoorbeeld Vasilopita gegeten, een traditionele nieuwjaarscake waarin een munt verstopt zit. Wie de munt vindt, mag rekenen op een gelukkig nieuwjaar.
In Italië staan linzen symbool voor voorspoed en rijkdom. En in verschillende Latijns-Amerikaanse landen is het eten van twaalf geluksdruiven eveneens een bekende oudejaarstraditie. Zo heeft ieder land zijn eigen manier om het nieuwe jaar een gelukkig begin te geven.
Oudejaarsavond vieren in Spanje
Oud en Nieuw wordt in Spanje vaak uitgebreid gevierd met familie en vrienden. Veel Spanjaarden genieten eerst van een feestelijk diner thuis of in een restaurant. Vlak voor middernacht verschijnen de twaalf druiven op tafel en wordt de televisie aangezet om de beroemde klokslagen vanuit Madrid te volgen.
Wanneer de laatste druif is gegeten, wordt er geproost met cava en klinkt overal: ¡Feliz Año Nuevo! Daarna begint voor velen het feest pas echt.
Ook in Moraira en Benissa wordt oudejaarsavond feestelijk gevierd. Verschillende restaurants bieden speciale oudejaarsmenu’s aan en in de omgeving worden activiteiten georganiseerd.
En op Nieuwjaarsdag? Dan is een wandeling langs het strand een heerlijke manier om het nieuwe jaar te beginnen. Voor de echte liefhebbers is er soms zelfs een frisse nieuwjaarsduik in de Middellandse Zee. Wat wij zo leuk vinden aan de twaalf druiven, is dat iedereen eraan kan meedoen. Ook wanneer je voor het eerst Oud en Nieuw in Spanje viert, maak je meteen kennis met een van de gezelligste Spaanse tradities.
Wil je meer weten over de bijzondere Spaanse feestdagen? Lees dan ook onze gids over feestdagen en tradities in Spanje.
Zelf eens Oud en Nieuw vieren onder de Spaanse zon?
Ontdek hoe gezellig de feestdagen aan de Costa Blanca kunnen zijn. Bij Spaanse Zon Vakantievilla’s vind je comfortabele villa’s en appartementen om samen van deze bijzondere periode te genieten.
Bekijk onze mogelijkheden voor een kerstvakantie in Moraira.
Veelgestelde vragen over de 12 druiven op oudejaarsavond
Waarom eten Spanjaarden 12 druiven met Oud en Nieuw?
In Spanje worden op oudejaarsavond twaalf druiven gegeten om het nieuwe jaar geluk en voorspoed te brengen. Iedere druif staat symbool voor één maand van het komende jaar. Volgens de traditie probeer je bij iedere klokslag om middernacht één druif te eten. Het ritueel staat bekend als Las doce uvas de la suerte, de twaalf geluksdruiven.
Wanneer moet je de 12 druiven precies eten?
Je begint met het eten van de eerste druif bij de eerste klokslag om precies middernacht. Vervolgens eet je bij iedere volgende klokslag één druif. Bij de beroemde klok van de Puerta del Sol in Madrid zitten ongeveer drie seconden tussen de klokslagen. Let op: de voorbereidende klokslagen, de cuartos, tellen niet mee.
Waar komt de Spaanse traditie van de 12 druiven vandaan?
De traditie gaat terug tot de negentiende eeuw en wordt vaak in verband gebracht met Madrid. Volgens een bekende verklaring ontstond het gebruik als een ludieke reactie op de gewoonten van de welgestelde bevolking. In 1909 zouden druiventelers in Alicante de traditie verder hebben gepromoot om hun druiven te verkopen. De exacte oorsprong is niet met zekerheid vastgesteld.
Welke druiven eten Spanjaarden op oudejaarsavond?
Traditioneel worden lichte tafeldruiven gebruikt, waaronder druiven uit de streek rond Alicante. Tegenwoordig verkopen veel Spaanse supermarkten speciale verpakkingen met twaalf druiven. Kleine, pitloze druiven zijn praktisch omdat ze gemakkelijker te eten zijn tijdens de klokslagen. Voor jonge kinderen moeten druiven veilig worden gesneden vanwege verstikkingsgevaar.
Waarom eten sommige mensen 12 druiven onder de tafel?
Het eten van twaalf druiven onder een tafel is vooral via sociale media populair geworden. Volgens deze variant zou het geluk in de liefde brengen tijdens het nieuwe jaar. Het is echter geen noodzakelijk onderdeel van de traditionele Spaanse gewoonte. Normaal gesproken eten Spanjaarden hun twaalf geluksdruiven gewoon samen met familie en vrienden.
Waar in Spanje worden de 12 druiven op oudejaarsavond gegeten?
De twaalf druiven worden in heel Spanje gegeten, zowel thuis als in restaurants en op openbare pleinen. Vooral de klokslagen van de Puerta del Sol in Madrid zijn beroemd en worden landelijk op televisie uitgezonden. Ook in Moraira en aan de Costa Blanca is het eten van twaalf druiven een vertrouwd onderdeel van de jaarwisseling.
